Ερωτηματικά για την άστοχη κατεδάφιση του «αρχοντικού Τσακνάκη» στην Καρίτσα.
Ερωτηματικά
για την άστοχη κατεδάφιση
του «αρχοντικού Τσακνάκη»,
102 ετών, στην Καρίτσα.
Ο,ΤΙ ΔΕΝ ΚΑΤΑΦΕΡΕ Ο
ΠΟΛΕΜΟΣ ΝΑ ΓΚΡΕΜΙΣΕΙ,
ΤΟ ΚΑΤΑΦΕΡΑΜΕ ΕΜΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
ΕΝ ΚΑΙΡΩ ΕΙΡΗΝΗΣ
ΚΑΙ ΜΑΛΙΣΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ
ΤΩΝ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΑΡΧΩΝ.
Της Ελένης Τόκα,
μαθήτριας Α΄ Λυκείου ΓΕΛ
Κονταριώτισσας,
μέλους του «Εργαστηρίου
Πολυτροπικών
Δραστηριοτήτων» του
ΟΡ.ΦΕ.Ο.
Δεν έχει περάσει ούτε ένας χρόνος από τη στιγμή
που στο χωριό μου, στην Καρίτσα Πιερίας, κατεδαφίστηκε ένα ιστορικό παραδοσιακό
κτίριο (102 ετών)· το αρχοντικό των αδελφών Τσακνάκη. Η άστοχη και απαράδεκτη αυτή
ενέργεια στενοχώρησε εμένα κι άλλους νέους, καθώς αποτελούσε ένα εμβληματικό
κτίριο του χωριού μας και σημαντικό μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Με
το κτίριο ασχολήθηκα, πριν την κατεδάφισή του, στο πλαίσιο μιας εργασίας του
«Εργαστηρίου Πολυτροπικών Δραστηριοτήτων» του Οργανισμού Φεστιβάλ Ολύμπου, στο
οποίο ανήκω, η οποία αφορούσε στην καταγραφή
των παλαιών κτιρίων της περιοχής της Βροντούς. Το ενδιαφέρον μου για το
συγκεκριμένο κτίριο οφειλόταν στο γεγονός ότι ήταν το πιο εντυπωσιακό
παραδοσιακό κτίριο της ιδιαίτερης πατρίδας μου της Καρίτσας και επιπλέον
βρισκόταν πολύ κοντά στο σπίτι μου.
ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ.
Πριν θέσω κάποια ερωτήματα, για το δυσάρεστο
γεγονός της κατεδάφισης του κτιρίου, θα ήθελα να παραθέσω κάποια στοιχεία, τα
οποία έχω συλλέξει από την επίσκεψη μου στον χώρο, αλλά και από τις λίγες
ιστορικές πηγές που βρήκα γι’ αυτό.
Η πρώτη πηγή είναι η μαθητική εργασία του Δημοτικού Σχολείου Καρίτσας με τίτλο: «Τα παλιά σπίτια του χωριού μας» που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του σχολείου (http://dim-karits.pie.sch.gr/palia%20spitia.htm).
Η δεύτερη πηγή είναι το άρθρο της αρχαιολόγου Γεωργίας Γραίκου με τίτλο: «Κοσμική αρχιτεκτονική στην Πιερία στις αρχές του 20ου αι.: εθνικές αναπαραστάσεις και νεωτερικά στοιχεία» στον τόμο Η Πιερία στην εποχή της απελευθέρωσης (1912) της «Εταιρείας Πιερικών Μελετών» Εστίας Πιερίδων Μουσών Κατερίνης (Κατερίνη 2013, σελ. 228‐244).
Η τρίτη πηγή είναι μία απλή αναφορά και φωτογραφία στο Ημερολόγιο τοίχου του 2003 του Αγροτικού, Μορφωτικού, Εκπολιτιστικού και Τουριστικού Συλλόγου Καρίτσας «Ο Όλυμπος».
Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΤΙΡΙΟΥ.
Σύμφωνα με τις πηγές το κτίριο ήταν τριώροφη
ιδιωτική κατοικία με τριμερή κάτοψη, η οποία κτίστηκε το 1919 και κάηκε στη
διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου την 1η Απριλίου 1948. Ήταν χτισμένο με μικτή
αργολιθοδομή με εμβόλιμους πλίνθους, γωνιακούς δόμους και πέτρες. Οδοντωτή
διακοσμητική πλίνθινη ταινία υπήρχε εξωτερικά σε όλο το κτίριο κάτω από την
οροφή. Το ύφος της κατασκευής συνδύαζε νεοκλασικά και παραδοσιακά στοιχεία αν
και απουσίαζαν οι παραδοσιακοί οντάδες και τα σαχνισιά, τα οποία είχαν
αντικατασταθεί από ευρύχωρα ευρωπαϊκού τύπου δωμάτια υποδοχής.
Στον πρώτο όροφο βρισκόταν η κουζίνα, τρία
υπνοδωμάτια τα οποία είχαν αντίστοιχα παράθυρα κι ένα τζάκι. Σημαντικό είναι να
προσθέσουμε ότι στην κουζίνα υπήρχε ένας νεροχύτης με φυσική ροή νερού.
Στον δεύτερο όροφο βρισκόταν η πολυτελής τραπεζαρία
και το σαλόνι στο οποίο διασώζονταν τοιχογραφίες. Οι τοιχογραφίες αυτές είχαν
νεοκλασικό ύφος και ήταν απλές, διακοσμητικές ταινίες που βρίσκονταν στους
πλάγιους τοίχους κάτω από την οροφή στο ύψος των παραθύρων. Εικόνιζαν βλαστούς,
ανθέμια και ωοειδή σχήματα σε σειρά. Δεν γνωρίζουμε την έκταση αυτών των
τοιχογραφιών γιατί δεν σώζονταν σε μεγάλη έκταση.
Το κτίριο διέθετε μεγάλα υπόγεια τα οποία
χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση των τροφίμων και της σοδειάς. Σε ένα πατάρι
του ορόφου υπήρχε κι ένα πατάρι το οποίο είχε τη λειτουργία αποθηκευτικού
χώρου, ενώ δίπλα υπήρχε μια εσοχή για την τοποθέτηση του εικονοστασίου.
Η στέγη δεν σωζόταν γιατί προφανώς ήταν ξύλινη και
καταστράφηκε στην πυρκαγιά. Είχε γίνει προσπάθεια μετά την καταστροφή να
αντικατασταθεί ένα τμήμα της από πλάκα μπετόν.
Τα παράθυρα ήταν μεγάλα, τοξωτά, με πλίνθινα υπέρθυρα τα οποία κατασκευάστηκαν
από καλουπωτές, πήλινες πλάκες.
Η κυρία είσοδος του σπιτιού ήταν σιδερένια και
είχαν τοποθετηθεί φανάρια για να υπάρχει καλύτερη ορατότητα, όπως και στο πίσω
μέρος, όπου υπήρχε ένας μεγάλος πέτρινος διάδρομος που οδηγούσε στο σπίτι. Γύρω
από το αρχοντικό υπήρχε ένας μεγάλος κήπος με πολλά δέντρα και λουλούδια κι ένα
πηγάδι διαμέτρου ενός μέτρου και βάθους αρκετών μέτρων. Υπήρχε, επίσης, και
σιδερένιος μηχανισμός μεταφοράς του νερού με κουβά. Θα πρέπει να προσθέσουμε
ότι δίπλα στο κτίριο υπήρχε και μονόχωρη πέτρινη αποθήκη.
Στην
πρόσοψη του κτιρίου υπήρχε μαρμάρινη κτητορική πλάκα με ανάγλυφα φυτικά σχέδια
και την επιγραφή: ΑΔΕΛΦΟΙ ΑΘ. ΤΣΑΚΝΑΚΗ
ΤΗι 16 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1919.
Η ΘΛΙΒΕΡΗ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ.
Δυστυχώς
το υπέροχο αυτό αρχοντόσπιτο κατεδαφίστηκε από τον Δήμο Δίου - Ολύμπου με την
παρουσία μάλιστα όλων των τοπικών αρχών το διήμερο 5 και 6 Ιουλίου 2021. Με μεγάλη λύπη έμαθα ότι
ένα τόσο σημαντικό για τον πολιτισμό μας κτίριο κατεδαφίστηκε. Το διαπίστωσα
και η ίδια μετά από μερικές ημέρες. Το θέαμα ήταν τρομερό. Ένα τόσο εμβληματικό
κτίριο για το χωριό μου, από τη μια στιγμή στην άλλη, σαν να ήταν κάτι
ασήμαντο, αφανίστηκε.
Πολλά ερωτήματα βασανίζουν από τότε το μυαλό μου.
Γιατί κανείς δεν ενδιαφέρθηκε για ένα από τα σημαντικότερα κτήρια στον τομέα
του πολιτισμού, το οποίο βρισκόταν μάλιστα σε ένα σημείο που απέχει σχεδόν τρία
χιλιόμετρα από τον αρχαιολογικό χώρο του Δίου;
Γιατί
ο Δήμος Δίου-Ολύμπου αδιαφόρησε; Γιατί δεν αναγνωρίστηκε η αξία του; Γιατί η
αρχαιολογική υπηρεσία δεν μερίμνησε για την κήρυξή του ως μνημείο πολιτιστικής
κληρονομιάς;
Πού βρισκόταν η τοπική κοινωνία;
Πώς το επέτρεψαν αυτό οι «πνευματικοί» άνθρωποι
του νομού μας;
Γιατί επιλέχθηκε η κατεδάφισή του αντί να
ανακαινισθεί;
Δεν άξιζε να ασχοληθούν με αυτό οι δημόσιοι
φορείς;
Πόσο προσπάθησαν να βρουν τα χρήματα για την ανακαίνισή
του αντί της εύκολης λύσης της κατεδάφισης;
Γιατί
ό,τι δεν κατάφερε ο πόλεμος να γκρεμίσει το καταφέραμε εμείς σήμερα σε καιρό
ειρήνης και μάλιστα με την παρουσία των επίσημων αρχών;
Τι κρύβεται
πραγματικά πίσω από αυτή την ενέργεια;
Υπάρχουν
απαντήσεις;
Οι απαντήσεις στα ερωτήματα δεν μπορούν να αναστήσουν το μνημείο. Ωστόσο,
ελπίζω πώς κάποιοι από τους υπεύθυνους θα μας δώσουν κάποιες πειστικές
απαντήσεις ή να αποδοθούν ευθύνες όπου χρειάζονται, έτσι ώστε να αποφευχθούν
στο μέλλον παρόμοιες ενέργειες. Ελπίζω, φυσικά, ότι τώρα πια ο χώρος θα
χρησιμοποιηθεί για πολιτισμικές δράσεις και δεν θα μείνει έτσι ένα κενό
οικόπεδο.
Εμείς οι νέοι έχουμε ανάγκη από σωστά πρότυπα που
θα μας εμπνέουν σε πράξεις κοινωνικά ωφέλιμες. Είναι χρέος των μεγαλύτερων να
μας καθοδηγούν με το προσωπικό τους παράδειγμα σε ενέργειες που θα προωθούν τον
κοινό καλό και την πολιτιστική άνοδο.
Ελπίζω αυτό το κείμενο να αποτελέσει αφορμή για να ευαισθητοποιηθούν όλοι όσοι
ενδιαφέρονται για το καλό αυτό του τόπου και οι υπεύθυνοι, εάν υπάρχουν, να
ξανασκεφτούν τα λάθη τους.
ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ,
ΠΕΡΙΚΛΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗ.
Προέβην σε αυτή την αναδημοσίευση από την πηγή του
σχόλιου της μαθήτριας Ελένης Τόκα, που είναι το ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΩΝ
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ του ΟΡ.ΦΕ.Ο. Το δημοσιοποιώ γιατί θεωρώ ότι αποτελεί ένα καθόλα αξιόλογο πόνημα. Μέσα από τη ρομαντική ψυχή της νεαρής σχολιογράφου,
περνά το μήνυμα: Ένα, «γιατί» σβήνουμε την προγονική μας διαδρομή και ιστορία
μας;
Γιατί αποκόπτουμε το ρομαντικό χθες, θυσία στις
μοντέρνες απαιτήσεις των καιρών;
Γιατί διαγράφουμε το αποτύπωμα της κληρονομιάς
μας;
Γιατί;
Περικλής
Χατζηγιάννης.
Δελτίο Τύπου / Απάντηση σε δημοσιεύσεις σχετικά με την «άστοχη» κατεδάφιση του “Αρχοντικού Τσακνάκη” στην Καρίτσα
| 7:49 μ.μ. (πριν από 1 ώρα) |  | ||
| ||||
Δελτίο Τύπου / με την ευγενική παράκληση να δημοσιευτεί
Απάντηση σε δημοσιεύσεις σχετικά με την «άστοχη» κατεδάφιση του “Αρχοντικού Τσακνάκη” στην Καρίτσα
Σε απάντηση δημοσιευμάτων αναφορικά με την κατεδάφιση του Αρχοντικού Τσακνακη στην Καρίτσα, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για τα ακόλουθα:
1) στην με αρ. πρωτ. 2272/18-02-2021 επιστολή του Τμήματος Δόμησης και Ελέγχου Κατασκευών του Δήμου Κατερίνης προς τους ιδιοκτήτες του οικήματος, με θέμα "Διαβίβαση έκθεση αυτοψίας της τριμελούς επιτροπής του άρθρου 7 του Π.Δ. 13/13-04-1929 των επικινδύνως ετοιμόρροπων κτισμάτων αναφορικά με το ΚΤΙΡΙΟ ΤΣΑΚΝΑΚΗ στην Καρίτσα Πιερίας", αναφέρεται:
«με το παρόν σας διαβιβάζουμε την έκθεση αυτοψίας του επικινδύνως ετοιμόρροπου κτιρίου ΤΣΑΚΝΑΚΗ στη Καρίτσα Πιερία, και παρακαλούμε για τις δικές σας ενέργειες» και ακολουθεί η Έκθεση Αυτοψίας Επικίνδυνης Ετοιμόρροπης Κατασκευής, η οποία αναφέρει:
[…] Τα μέλη της επιτροπής λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω ευρήματα από την επιτόπια αυτοψία, σύμφωνα με τα οποία, τμήμα του κτίσματος έχει ήδη καταρρεύσει, κρίνουν πως η υφιστάμενη κατάσταση του κτίσματος χαρακτηρίζεται από ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΕΤΟΙΜΟΡΡΟΠΙΑ και ως εκ τούτου αποφαίνονται πως το ανωτέρω κτίσμα χαρακτηρίζεται ΟΜΟΦΩΝΑ ως ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΣ ΕΤΟΙΜΟΡΡΟΠΟ, από δομικής και στατικής άποψης, δυνάμει των σχετικών διατάξεων.
Παράλληλα υπογραμμίζεται ότι αναφορικά με την οριστική άρση της επικινδυνότητας του κτίσματος προτείνεται με ενέργειες των ιδιοκτητών και μέριμνα των αρμοδίων φορέων η ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ του κτίσματος και η αποκατάσταση του γηπέδου.
2) στις 28/04/2021, με αρ. πρωτ. οίκοθεν 11906/2021 του ΤΔΕΚ του Δήμου Κατερίνης στάλθηκε στους ως άνω αποδέκτες του σημείου (1) η επιστολή με θέμα "χορήγηση προθεσμίας", όπου ενημερώνονταν ότι τους χορηγείται προθεσμία 5 ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή της επιστολής αυτής, για να προσκομίσουν υπεύθυνη δήλωση στην οποία θα αναφέρουν εάν συναινούν στην κατεδάφιση του κτίσματος και τον επιμερισμό των εξόδων σύμφωνα με το ποσοστό ιδιοκτησίας που τους αναλογεί.
3) Ακολούθησαν προς την Διεύθυνση ΥΔΟΜ Κατερίνης στις 10/05/2021 οι υπεύθυνες δηλώσεις των ιδιοκτητών όπου αναφέρεται "α) θα προβώ στη λήψη των αναγκαίων μέτρων, που είναι εφικτό να ληφθούν, για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας και β) ότι ΣΥΝΑΙΝΩ στην κατεδάφιση του εν λόγω κτιρίου"
4) Ακολούθησε η με αρ. πρωτ. 18206/18-06-2021 επιστολή του ΤΔΕΚ Δήμου Κατερίνης, με παραλήπτη την Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών, Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας του Δήμου Δίου-Ολύμπου, η οποία κοινοποιήθηκε στον ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ Πρωτοδικών Κατερίνης, όπου αναφέρεται [...] σε συνέχεια των ανωτέρω σχετικών ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΗΣΕΤΕ ΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΔΆΦΙΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΣ ΕΤΟΙΜΟΡΡΟΠΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ σύμφωνα με τα αναφερόμενα σχετικά, αναφορικά με την οριστική άρση της επικινδυνότητας.
Παρατηρείται δηλαδή ότι από πλευράς Δήμου Δίου-Ολύμπου ακολουθήθηκαν τα καθόλα νόμιμα στάδια που προβλέπονται για την κατεδάφιση ετοιμόρροπων κτιρίων, στο πλαίσιο της προστασίας των διερχόμενων περαστικών. Επιθυμία του Δήμου αποτελεί η διατήρηση και προστασία της κληρονομιάς που φέρουν «αρχοντικά» σε κάθε κοινότητα του Δήμου, με την προϋπόθεση ότι πληρούν παραμέτρους ασφαλείας και δεν κρίνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες ως κτίρια επικίνδυνα. Παράλληλα οι όποιες εργασίες αναστήλωσης και διατήρησης των αρχοντικών αυτών, αφορούν τους ιδιοκτήτες των κτισμάτων αυτών, συνεπώς ο Δήμος δεν έχει την όποια αρμοδιότητα στη διαφύλαξη των κτισμάτων αυτών, εάν δεν τις επιδιώξουν οι νόμιμοι ιδιοκτήτες.
Τιμούμε την "προγονική μας διαδρομή και ιστορία", σίγουρα, αλλά είμαστε υποχρεωμένοι να τηρούμε το νόμο, για την ασφάλεια δημοτών και επισκεπτών.
Προσκαλούμε παράλληλα όλους όσοι έχουν ερωτήσεις για τη λήψη αποφάσεων των υπηρεσιών του Δήμου, παράλληλα με την κοινοποίησή των ερωτημάτων τους στον τύπο, ως και έχουν το δικαίωμα να πράττουν, να στρέφονται, εάν επιθυμούν και στον Δήμο, για να τους δοθούν απαντήσεις, με ένα email στο dimos@dion-olympos.gr ή/και καλώντας στην σταθερή τηλεφωνική γραμμή 2352350100 (Δημαρχείο Λιτοχώρου).
